Desensibilisatie en Herverwerking door OogbewegingenEye Movement Desensitization and Reprocessing) olarak Türkçe ifade edilen EMDR etkili bir psikoterapi yaklaşımıdır. 1987 senesinde, Dr. Francine Shapiro’nun göz hareketlerinin rahatsız edici düşüncelerin yükünü azaltabildiğini keşfetmesiyle birlikte bu alanda birçok çalışma yürütülmüştür. Bu etki öncelikle travmaya maruz kalmış bireyler üzerinde incelenmiş ve tedavinin başarısını gösteren birçok çalışma ile psikoterapide kendini kanıtlamıştır. Yıllar içerisinde yapılan çalışmalar ve araştırmalar ile hızla gelişen EMDR içinde birçok terapi ekollerinden öğeler içermekte ve birçok tanı alınmış psikolojik rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.
EMDR Nasıl İşliyor?
Adaptif Bilgi İşleme Modeli, beynin fizyolojik temelli bir sistemle çalıştığı, yeni deneyimlerle kendisine ulaşan bilgiyi işleyip işlevsel hale getirdiği düşünülmektedir. Buna bağlı olarak duygu, düşünce, duyum, imge, ses, koku gibi bilgiler işlenmekte ve ilişkili anı ağlarına bağlanarak bütünleşmektedir. Böylelikle yaşanan deneyimle ilgili öğrenme gerçekleşmektedir. Bunun neticesinde elde edilen bilgiler yaşam boyu verilen tepkileri yönlendirmek üzere depolanmış olur. Bu sistem normal koşullarda bireyin yaşamını desteklemekte olduğu için uyumlu bir mekanizma olarak kabul edilmektedir.
Travmatik veya rahatsız edici bazı olaylar yaşandığında ise beynin adaptif bilgi işleme sisteminde bozulmalar meydana gelmektedir. Artık yeni bilgi işlenip mevcut anı ağına entegre olamamakta, deneyimi anlamlandırabilmek için anı ağlarındaki işlevsel bilgilerle bağlantı kurulamamakta ve akıl sağlığına uygun sonuçlar çıkarılamamaktadır.
Sonuç olarak sağlıklı öğrenme gerçekleşemez. Duygular, düşünceler, imgeler, sesler, beden duyumları o anki yaşanmış haliyle depolanır. Eğer birey güncel hayatında birşekilde tetiklenirse travmatik anıyı tekrar yaşarmışcasına etkilenir ve tepkileri şimdiki durumla uyumlu olmaz.
Travmatik deneyimler; kayıplar, savaş, taciz, tecavüz, göç, doğal afetler gibi olmanın yanı sıra çocukluk çağında etkisi devam eden her tür yaşantıyı da içerebilmektedir. Burada bazen küçük gibi görünen rahatsızlık veren olayın sürekli tekrar ediyor oluşu kişinin yaşamında büyük travma etkisine neden olabilmektedir. (Sürekli cevresi tarafından eleştirilen veya kıyaslanan bir çocuk için bu anı büyük travma etkisine sahip olabilmektedir.)
EMDR ile bu tür sağlıklı işlenmemiş anıların tekrardan adaptif olarak işlenmesi esas alınmıştır. Danışan artık eskıden rahatsız oldugu anıdan rahatsızlık duymayacağı gibi o günki olayı farklı bir perspektiften görme imkanına sahip olur. Bu terapi yöntemi ile kişi geçmiş yaşantıların işlevsiz yüklerinden kurtulmanın yanısıra bugüne ait olumlu bilişe sahip olup sağlıklı gelecek planlaması yapabilmektedir.
EMDR terapi ne kadar sürmektedir?
Daha çok kısa süreli terapiler grubunda ele alınan EMDR her danışan için ayrı özel bir seyir gösterebilmektedir. Burada problemin tipi, danışanın bugünkü yaşam koşulları, önceki travmaların sayısı ve etkisi ile süreci etkilemektedir.
Bu yazı www.emdr-tr.org sitesinin EMDR nedir? başlıklı yazısı baz alınarak hazırlanmıştır.
Ayrıntılı bilgi için;
EMDR International Association: www.emdria.org
EMDR Europe: www.emdr-europe.org
EMDR Institute: www.emdr.com
EMDR Türkiye: www.emdr-tr.org